In de nieuwe SLO kerndoelen Kunst & Cultuur staat een artistiek creatief proces centraal. Dat komt goed uit, want bij DOK Cultuurhelden werken we ook met zo’n artistiek creatief proces. De trainingen die we aanbieden aan leerkrachten geven we ook aan kunstdocenten. Zo weten kunstdocenten precies hoe ze leerkrachten van Delftse scholen kunnen helpen. Samen versterken we de culturele ontwikkeling van scholen, leerkrachten én leerlingen.

Wat is het artistiek creatief proces?

In een artistiek creatief proces gebeurt van alles. Leerlingen onderzoeken een onderwerp, ze doen nieuwe kennis en vaardigheden op, en ze gebruiken hun verbeelding bij het werken aan een eigen creatieve uitwerking. En dat gebeurt dan allemaal binnen een kunstdiscipline (bijvoorbeeld dans of theater). Wil je meer weten over zo’n artistiek creatief proces? Hier lees je er meer over.

Het lesmodel

Het lesmodel van Cultuurhelden is een stappenplan om een kunstles te maken. Alle stappen van een artistiek creatief proces zitten erin. De deelnemers sprongen in het diepe door een kunstles te ontwerpen met het lesmodel van Cultuurhelden. Omdat kunstdocenten al zo vertrouwd zijn met het maken van lessen, gebruiken ze dit lesmodel niet altijd. Ook het artistiek creatief proces is voor de kunstdocenten al heel bekend. Maar als je niet dagelijks kunstlessen maakt, is het lesmodel van Cultuurhelden heel handig. Omdat zij leerkrachten begeleiden bij het maken van kunstlessen, is het waardevol om dit lesmodel te gebruiken.
Een deelnemer verwoordde het treffend: “We hebben nu gemerkt hoe het voor leerkrachten is om dit te doen. Dat geeft inzicht in de knelpunten én in hoe je leerkrachten kunt inspireren.”

De geheugenbibliotheek

Tijdens de training was er speciale aandacht voor de ‘geheugenbibliotheek’: het aansluiten bij ervaringen en herinneringen van kinderen. Wanneer leerlingen herkennen dat een les ook over hén gaat, vergroot dat hun betrokkenheid. De stap verkenning speelt hierin een belangrijke rol.
Een deelnemer merkte op: “Verkenning wordt in de klas soms overgeslagen, terwijl groepsleerkrachten juist heel goed weten wat er speelt bij de kinderen.”
Trainer Renske vatte het mooi samen: “Door de stappen te doorlopen, openen we verschillende laatjes in de breinen van kinderen.”

Reflectie als vast onderdeel

Reflectie is een onmisbaar onderdeel van het artistiek creatief proces. Deelnemers bespraken dat dit zowel geldt voor leerlingen als voor leerkrachten. “Als leerkracht reflecteer je eigenlijk automatisch: je kijkt of je les doet wat je voor ogen had.”
Bij leerlingen gaat het om een andere vorm van reflectie. Een deelnemer zei hierover: “Je kunt niet alles voorzien. Het is mooi als er iets onverwachts ontstaat en je daar samen met leerlingen op reflecteert.”

Cultuurhelden helpt leerkrachten en kunstdocenten met reflecteren. In het lesmodel staan voorbeelden van reflectievragen.

Resultaten van de dag

Aan het einde van de training hadden de deelnemers drie kunstlessen ontwikkeld:

• Een dansles over 'jouw zon'
• Een theaterles over 'jouw persoonlijke ruimte'
• Een beeldende kunstles over dieren, met de techniek monoprint

De deelnemers vonden het waardevol om met collega kunstdocenten te sparren over het ontwerpen van sterke lessen. Een mooie suggestie voor een volgende bijeenkomst: “Misschien kunnen we nog dieper ingaan op de vragen die je kunt stellen om leerkrachten beter te ondersteunen bij het maken van een goede kunstles.”
Een uitstekend idee — en daar gaan we zeker mee verder.

Over Cultuurhelden

Cultuurhelden is de Delftse uitvoerder van de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit en wordt gefinancierd door het Fonds voor Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft.