Eerst even terug naar de basis van de Rijke Leerdag. Er wordt gewerkt aan een bloeiend leerecosyteem in Delft-West. In zo’n systeem wordt leren gezien als iets dat overal kan plaatsvinden. Binnenschools leren en buitenschools leren worden met elkaar verbonden. Een kind of jongere wordt geholpen door zogenaamde sleutelfiguren: helpende volwassenen. Een sleutelfiguur staat soms in direct contact met een kind of jongere, zoals een sportcoach. Andere sleutelfiguren helpen op een andere, indirecte manier, denk aan een medewerker van de gemeente. Het netwerk blijft elkaar regelmatig ontmoeten, bijvoorbeeld via meet-ups.

De meet-up van de Rijke Leerdag gaat deze keer over ‘jeugdparticipatie’. Noëmi Mercks, programmaleider Rijke Leerdag bij DOK, vertelt wat dat eigenlijk is, jeugdparticipatie. ‘Het actief betrekken en mee laten doen van kinderen en jongeren. En dat betekent dat je de jeugd vraagt naar hun ervaringen, hun mening en hun visie, én dat je daar dan ook echt iets mee doet.’ Noëmi vertelt ook iets over het waarom. Een programma sluit beter aan bij kinderen en jongeren als zij zelf vertellen wat er volgens hen nodig is. En wanneer er naar je geluisterd wordt, heb je meer vertrouwen in wat er vervolgens georganiseerd wordt. Het is daarnaast een recht van de jeugd om mee te praten over wat hun aangaat (VN Kinderrecht artikel 12). En een bijkomend voordeel is dat participatie zorgt voor meer vaardigheden, bijvoorbeeld leren verwoorden van gevoelens, leren discussiëren, en openstaan voor nieuwe mogelijkheden. Vandaag vertellen sleutelfiguren uit het netwerk over hun aanpak: Hoe kunnen kinderen en jongeren actief betrokken worden bij beslissingen die hen zelf aangaan?

Edi Schmidt werkt voor CANIDREAM. Hij is zelf opgegroeid in Delft-West en zet zich met hart en ziel in voor kwetsbare jongeren. Alles begint voor hem met luisteren. ‘We creëren een veilige omgeving, we leren jongeren kennen en werken vanuit de relatie die we met hen opbouwen. We luisteren naar hun verhalen en hun vragen. Alles draait om vertrouwen.’ Edi vertelt ook dat de wensen van jongeren soms nog wat verder uitgedacht kunnen worden. ‘Ik ben dj. Kun je iets voor mij fixen? Ik wil geld verdienen’ is een voorbeeld van zo’n wens. Maar wat past dan bij jou, wat kun je al, en wat zou je nog willen leren? Veel wensen gaan over muziek, dans en sport, en daar wordt graag in meegedacht. CANIDREAM gaat niet voor vluchtige dromen, maar werkt aan bewuste keuzes. Vanuit de wens van de jongere wordt gewerkt aan bijvoorbeeld plannen voor een vervolgopleiding, of aan voorbereiding van een loopbaan. Edi geeft ons mee: ‘Praat niet te veel óver de jeugd, maar vooral mét hen!”

Ook voor Angela Kok van Cultuurhuis Delft begint alles met luisteren. ‘Bij Cultuurhuis Delft zijn de wensen en ideeën van wijkbewoners zelf leidend.’ Cultuurhuis Delft en DOK willen graag meer doen met jeugdparticipatie, en daarom volgden medewerkers een workshop van Cultuurschakel. Cultuurschakel (Den Haag) is een organisatie die al veel ervaring heeft met jeugdparticipatie. Isa Eekhout van Cultuurschakel vertelde het Rijke Leerdag netwerk hier al eerder over, tijdens de inspiratiebijeenkomst over leerecosystemen in 2025. Hun manier van werken met een groep kinderen of jongeren bestaat uit drie stappen. Eerst wordt de groep geïnspireerd: Waar kun je aan denken? Als je het hebt over kunst en cultuur, wat valt daar dan allemaal onder? In stap twee wordt vrijuit gefantaseerd over kunst en cultuur. Stel dat alles kan, wat zouden jullie dan willen? En in stap drie wordt geprobeerd om die wilde dromen te vertalen naar de realiteit. Zijn deze ideeën ook leuk voor anderen in de wijk? Kan iedereen meedoen? Cultuurhuis en DOK zijn geïnspireerd door de werkwijze van Cultuurschakel, en gaan die gebruiken voor een eigen methodiek. De jeugdparticipatiemethode die Cultuurhuis en DOK ontwikkelen, zal gedeeld worden met scholen en met het hele Rijke Leerdag-netwerk in Delft-West. Wordt vervolgd dus!

Ontwerpers Eveline Holla en Leonie Sonneveld werken bij het Wetenschapsknooppunt van de TU Delft. Zij zijn gewend om input van leerlingen te vragen en te gebruiken. Ze deelden hun tips met de deelnemers: ‘Stel je vraag altijd open. Vraag niet ‘Maak een brug’, maar ‘Hoe kun je naar de overkant komen.’ Zorg dat je leerlingen activeert met een energizer, zet ze aan de slag met een kleine opdracht waardoor ze uit hun schoolse mindset komen. Zorg voor inspiratiemateriaal, en leg de regels duidelijk uit. Als alles mag bij het bedenken van ideeën, maak dan dus ook heel duidelijk dat echt ALLES mag.’ De aanwezigen krijgen een voorbeeld van de werkwijze. ‘Hoe kun je leerlingen betrekken bij ..’. is de vraag. Hanife Kaya, brugfunctionaris op de Parkschool, noteert ‘Hoe kun je leerlingen betrekken bij veilig verkeer rondom school?’ Via brainstormen, tekenen en doorgeven van de vraag ontstaan nieuwe ideeën. Bijvoorbeeld: Maak een ketting van leerlingen, die hand in hand bij de gevaarlijke verkeerssituatie staan. Of laat leerlingen oversteken met dieren. Leuk en verrassend, maar we missen op deze ochtend natuurlijk het perspectief van de leerlingen zelf. Stel dat zij hierover mee zouden denken, wat zou er dan uitkomen? Parkschool, we horen het graag! Leonie onderstreepte nog eens het belang van jeugdparticipatie: ‘Veel leerlingen zijn niet gewend dat er naar hen wordt geluisterd. Als ze merken dat hun mening ertoe doet, zijn ze extra betrokken. En wat ze zelf zeggen over een bepaald vraagstuk, dat is echt de kern. Daar moet je mee verder.’

DOK wil regelmatig meet-ups organiseren voor en met het netwerk van de Rijke Leerdag. Heb je ideeën of vragen, of ken je een ruimte in Delft-West voor een volgende meet-up? We horen het graag via v.tenberg@dok.info.

De Rijke Leerdag is een onderdeel van de Regio Deal voor Delft-West en wordt gefinancierd door het Rijk en de gemeente Delft.

Foto: Marco Zwinkels